Batı Avrupa’da sıcaklıklar rekor seviyelere çıktı
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından yayımlanan raporda, haziran ve ağustos ayları arasında Batı Avrupa’daki yüzey hava sıcaklıklarının son 10 yılın ortalamasının 2,5 derece üzerinde seyrettiği belirtildi. Kıtanın genelinde etkili olan sıcak hava dalgaları, 2026 yazını Avrupa’nın kayıtlardaki en sıcak üçüncü yazı haline getirdi.
Batı Avrupa’nın en az yüzde 60’ının bu yaz 17 gün boyunca 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla karşı karşıya kaldığı kaydedildi. Bu sürenin 2003’te 11, 2025’te ise 7 gün olduğu hatırlatıldı.
Isı stresi 13 gün boyunca çok güçlü seviyede kaldı
Rapora göre Batı Avrupa’da aşırı sıcaklar 13 gün boyunca çok güçlü ısı stresine neden oldu. Mayıs sonlarında başlayan sıcak hava dalgalarının eylül ayına kadar tekrarladığı, aşırı sıcakların tarım, enerji üretimi ve insan sağlığı üzerinde önemli sonuçlar doğurduğu belirtildi.
Sıcaklıkların yanı sıra kuraklığın da etkisini artırmasıyla hasatların zarar gördüğü, enerji santrallerinde sorunlar yaşandığı ve on binlerce kişinin hayatını kaybettiği ifade edildi.
Nehirlerde tarihi düşüş, orman yangınlarında artış
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi iklim bilimcisi Samantha Burgess, yaşananların yalnızca sıcaklık rekorlarıyla sınırlı olmadığını belirterek su kaynakları, enerji sistemleri, ulaşım, ekosistemler ve insan sağlığının da etkilendiğini söyledi.
Avrupa’da deniz yüzeyi sıcaklıkları rekor seviyelere çıkarken nehirlerin yaz aylarındaki debileri son 30 yıldan uzun sürenin en düşük seviyelerine geriledi.
Yaygın kuraklık ve yüksek sıcaklıkların orman yangınlarının büyümesine elverişli koşullar oluşturduğu bildirildi. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre eylül sonu itibarıyla yaklaşık 680 bin hektarlık alanın yanması, 2026’yı kayıtlardaki en kötü üçüncü yangın yılı haline getirdi.
Yangınlardan kaynaklanan dumanın atmosfere son 20 yılın ortalamasından yüzde 30 daha fazla ince parçacıklı madde yaydığı belirtildi.
El Nino ve iklim değişikliği etkisi
Uzmanlar, güçlü El Nino koşullarının küresel sıcaklıkları artırdığını ve Güney Amerika’dan Avustralya’ya kadar birçok bölgede aşırı hava olaylarını etkilediğini belirtiyor.
Avrupa’da ise sıcak hava dalgalarının özellikle gıda fiyatları ve enflasyon üzerinde baskı oluşturduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkileriyle birlikte aşırı sıcaklık ve kuraklık olaylarının daha ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.
İspanya’daki ISGlobal araştırma enstitüsünden Xavier Rodo, aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddetindeki artışın Avrupa ikliminde önemli değişimlerin göstergesi olduğunu belirtti.
Uzmanlar ve doktorlar, sıcaklıkların etkilerini azaltmak için fosil yakıt kullanımının azaltılması, binalarda gölgelendirme yapılması, kentlerin daha fazla yeşillendirilmesi ve hastaneler ile okullarda iklimlendirme sistemlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
