Ölü yıldızın çevresinde ilk kez tespit edildi
Warwick Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışmada, bir beyaz cücenin çevresinde daha önce gözlemlenen gezegenlerden farklı özelliklere sahip bir gök cismi için güçlü kanıtlar elde edildi. Bilim insanları, gezegenin yıldızın ölüm sürecinde uzaya saçılan maddelerden yeniden oluşmuş olabileceğini düşünüyor.
Araştırmayı yöneten doktora öğrencisi Jamie Williams, bu tür “ikinci nesil” gezegenlerin bir yıldızın yaşamının son döneminde dışarı attığı maddelerden oluştuğunu belirterek, bir beyaz cücenin çevresinde böyle bir gezegen bulunmasının beklenmedik bir keşif olduğunu ifade etti.
Beyaz cücenin kimyasal izi dikkat çekti
Araştırmacılar, HS 0209+0832 adlı beyaz cüceyi incelerken yıldızın atmosferinde alışılmadık bir kimyasal iz tespit etti. Yıldızda, bir beyaz cücede daha önce bu şekilde görülmeyen miktarda niyobyum bulunduğu belirlendi.
Bilim insanları, bu kimyasal izinin beyaz cücenin yakınında bulunan ve yıldızdan gelen maddelerle beslenen dev bir gezegenle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Buna göre gezegen, yıldızın beyaz cüceye dönüşmesi sırasında geride bıraktığı maddelerin yeniden bir araya gelmesiyle oluşmuş olabilir.
Gezegen 4,4 günde bir yıldızın çevresini tamamlıyor
NASA'nın TESS teleskobundan elde edilen veriler de araştırmacıların değerlendirmesini destekledi. Verilerde, beyaz cücenin çevresinde yaklaşık 4,4 günde bir tekrarlanan zayıf bir sinyal tespit edildi.
Bu sinyalin, beyaz cücenin çok yakınında yörüngede bulunan Jüpiter büyüklüğündeki bir gezegenden kaynaklandığı düşünülüyor. Yıldıza olan yakınlığı nedeniyle gezegenin dış atmosferindeki maddelerin yoğun radyasyon nedeniyle buharlaşarak uzaya kaçtığı tahmin ediliyor.
Kaçan maddelerin beyaz cücenin yüzeyine ulaşmasının, araştırmacıların tespit ettiği sıra dışı kimyasal izi oluşturduğu değerlendiriliyor.
Yeni gezegenlerin keşfi için yöntem olabilir
Bilim insanları keşfin doğrulanması halinde bunun yalnızca yeni bir gezegen türünün ilk örneğini ortaya çıkarmayacağını, aynı zamanda benzer gök cisimlerinin bulunması için yeni bir yöntem sağlayacağını belirtiyor.
Araştırmacılar, diğer ölü yıldızların ışığında benzer kimyasal izlerin aranmasıyla ikinci nesil gezegenlerin daha fazla tespit edilebileceğini düşünüyor. Bu tür gezegenlerin oluşum süreçlerinin anlaşılması, beyaz cücelerin çevresindeki gezegenlerin özellikleri ve yaşanabilirlik ihtimali hakkındaki araştırmalara da katkı sağlayabilir.
Çalışmanın sonuçları Nature Astronomy dergisinde yayımlandı. Aynı dergide yayımlanan ayrı bir araştırmada ise bir kahverengi cüce ile kırmızı cücenin oluşturduğu ikili sistemde, kahverengi cüceden kırmızı cüceye madde aktarımı gözlemlendiği bildirildi.
