“Hedeflerin çoğu gerçekleşmedi”
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Meclis Üyesi Mehmet Bilen, faaliyet raporunda yer alan performans göstergelerinin önemli bölümünde hedeflerin tutmadığını savundu.
Bilen, ESKİ bünyesinde yıl sonu itibarıyla 1106 personelin görev yaptığını, 2025 yılında yalnızca Mihalgazi Paket Atık Su Arıtma Tesisi’nin hizmete alındığını belirterek, altyapı ve kapasite artışlarının yetersiz kaldığını söyledi.
2025-2029 stratejik planındaki hedeflere dikkat çeken Bilen, yağmur suyu hattı temizliği, ızgara temizliği, içme suyu havzaları koruma planları, dijital altyapı çalışmaları ve sayaç otomasyon projelerinde hedeflerin oldukça gerisinde kalındığını ifade etti.
Bazı performans kalemlerinde hedeflerin çok üzerinde gerçekleşme olduğunu da dile getiren Bilen, bunun “başarı değil, kaynak planlamasında dengesizlik” anlamına geldiğini savundu.
Şehirde yağmur sonrası yaşanan su baskınlarına da değinen Bilen, kanalizasyon altyapısının artık yükü taşımakta zorlandığını belirterek, “Eskişehir halkı bu yüzyılda artık musluktan akan suyu içebilmelidir” dedi.
“Yağmur suyu hedefleri sorgulanmalı”
Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş de faaliyet raporundaki yağmur suyu hattı ve ızgara temizliği hedeflerini gündeme taşıdı.
Güneş, 50 kilometre hedeflenen yağmur suyu hattı temizliğinin yalnızca 7,10 kilometrede kaldığını, 20 bin adet hedeflenen yağmur suyu ızgara temizliğinin ise yaklaşık yarısının gerçekleştirildiğini belirtti.
Çalışmaların ilçe ve mahalle bazlı dağılımını öğrenmek istediklerini ifade eden Güneş, yüklenici firmanın işi süresinde tamamlayamaması nedeniyle 2026’ya sarkan çalışmaların hangi bölgelerde devam ettiğinin açıklanmasını istedi.
Bununla birlikte su kayıp-kaçak oranında hedefe yakın bir seviyeye ulaşılmasını “başarı” olarak değerlendiren Güneş, biyogaz elektrik üretim sisteminin iki ay devre dışı kalmasının da araştırılması gerektiğini söyledi.
Yağmur suyu bertaraf bedelleri üzerinden belediyeler arasındaki alacak tartışmasına da değinen Güneş, Odunpazarı, Tepebaşı, Mahmudiye ve Seyitgazi belediyelerine ilişkin borç rakamlarının açıklığa kavuşturulmasını talep etti.
“ESKİ asli işine odaklanmalı”
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi AK Parti Grup Başkanvekili ve Sarıcakaya Belediye Başkanı Ahmet Dönmez ise ESKİ’nin özellikle kırsal ilçelerde altyapı sonrası üstyapı çalışmalarına ilişkin uygulamalarının net olmadığını söyledi.
Dönmez, Sarıcakaya ve Mihalgazi’de altyapı sonrası üstyapı işlerinin belediyeler üzerinde kaldığını ifade ederek, uygulamanın standart hale getirilmesini istedi.
Kurumun asli görevlerine yoğunlaşması gerektiğini belirten Dönmez, su temini, kanalizasyon hizmetleri ve uygun maliyetli hizmet üretiminin öncelikli olması gerektiğini savundu.
Su sayaçlarının değiştirilmesi nedeniyle vatandaşlardan ücret alınmasını da eleştiren Dönmez, özel dağıtım şirketlerinde benzer uygulamalarda vatandaşlara maliyet çıkarılmadığını öne sürdü.
“Altyapı görünmeyen ama hayatı ayakta tutan hizmettir”
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi Vural Yörük ise eleştirilere karşı ESKİ’nin faaliyetlerini savundu.
Yörük, faaliyet raporunun yalnızca muhasebe kalemlerinden ibaret olmadığını belirterek, gece gündüz çalışan altyapı personelinin emeğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
ESKİ’nin arıtma tesisleri, su depoları ve altyapı ağıyla büyük bir organizasyon olduğunu ifade eden Yörük, enerji maliyetleri, dövize bağlı ekipman giderleri ve yüksek enflasyona rağmen sistemin kesintisiz çalışmasının önemli bir başarı olduğunu savundu.
Altyapının çoğu zaman görünmeyen bir hizmet olduğunu belirten Yörük, “Hat çalışmazsa hayat durur” ifadelerini kullandı.
Araç kiralama konusundaki eleştirilere de yanıt veren Yörük, kamu kurumlarında araç satın alımının tasarruf tedbirleri nedeniyle sınırlı olduğunu, kiralama modelinin bakım ve işletme maliyetleri açısından daha sürdürülebilir olduğunu söyledi.
İklim krizi ve kuraklık riskine dikkat çeken Yörük, altyapı yatırımlarının geleceğe dönük zorunlu yatırımlar olduğunu ifade etti.
Ekonomik koşullara rağmen ESKİ’nin merkez ve kırsalda hizmet üretmeye devam ettiğini dile getiren Yörük, faaliyet raporu ve kesin hesabın kabul edilmesi gerektiğini belirtti.
Algı oluşturuluyor
Öte yandan Eskişehir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi Nihat Çuhadar da faaliyet raporuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak ESKİ yönetimini savundu. AK Partili üyelerin eleştirilerine yanıt veren Çuhadar, yapılan konuşmaların ardından “ESKİ hiçbir iş yapmıyor, müflis durumda” algısı oluştuğunu ancak faaliyet raporunun bunun tam tersini ortaya koyduğunu söyledi.
Çuhadar, ESKİ’nin 2025-2029 Stratejik Planı doğrultusunda hazırlanan faaliyet raporunda performans göstergeleri ve hedef sapmalarının ayrıntılı şekilde açıklandığını belirtti. Toplam 84 performans göstergesinden kurum dışı parametrelere bağlı 2 göstergenin değerlendirme dışı bırakıldığını ifade eden Çuhadar, kalan 82 göstergenin 59’unda yüzde 100 başarı sağlandığını, 18 göstergenin yüzde 50 ile yüzde 99 arasında gerçekleştiğini, yalnızca 5 göstergenin yüzde 50’nin altında kaldığını kaydetti.
Bu veriler doğrultusunda ESKİ’nin genel faaliyet başarı oranının yüzde 95,56 olarak gerçekleştiğini söyleyen Çuhadar, kurumun mali yönetim performansının da güçlü olduğunu savundu. Gelir-gider dengesinin korunduğunu ve tahsilat oranının yüzde 99,98 seviyesine ulaştığını belirten Çuhadar, 2025 yılı gider bütçesinin yüzde 94,33 oranında gerçekleştiğini, gelir bütçesinde ise hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığını dile getirdi.
ESKİ’nin kredi kullanımına da değinen Çuhadar, 2025 yılında yeni kredi kullanma ihtiyacı duyulmadığını ifade ederek, kurumun mali disiplin açısından örnek bir yönetim sergilediğini söyledi.
14 ilçeyi kapsayan hizmet ağı içerisinde sağlıklı içme suyu, enerji yatırımları ve vatandaş memnuniyeti hedeflerinin başarıyla sürdürüldüğünü kaydeden Çuhadar, ESKİ’nin yaptığı memnuniyet anketlerinde de yüksek oranlar elde edildiğini aktardı. Buna göre genel memnuniyet oranının yüzde 91,54, Alo 185 Çağrı Merkezi memnuniyet oranının yüzde 94, servis hizmet memnuniyet oranının ise yüzde 96,44 olarak ölçüldüğünü ifade etti.
Çuhadar konuşmasının sonunda faaliyet raporunun hazırlanmasında emeği geçen bürokratlara, çalışan personele ve emekli olan eski ESKİ Genel Müdürü Oğuzhan Özen’e teşekkür etti.
