İngiliz The Guardian gazetesinin analizine göre, temmuz ve ağustos aylarında Güney Kore'nin çeşitli limanlarından yedi tankere çoğunluğu dizel olmak üzere 176 bin tondan fazla yakıt yüklendi. Tankerler Rusya'nın uzak doğusuna toplam 14 sefer gerçekleştirdi.
Söz konusu gemilerden üçünün İngiltere ve Avrupa Birliği tarafından yaptırım listesine alındığı belirlendi. Tankerlerden birinin yakıtını Güney Kore karasularında gemiden gemiye transfer yöntemiyle aldığı tespit edildi. Bu yöntemin, yükün kaynağını gizlemek ve gemilerin liman terminallerine uğramasını önlemek amacıyla kullanılabildiği belirtiliyor.
Yaptırım rejiminin zayıfladığı eleştirisi
Finlandiya merkezli Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi Analisti Isaac Levi, yaptırım uygulanan tankerlerin Güney Kore limanlarından yakıt yükleyerek Rusya'ya gitmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi. Levi, sevkiyatların yaptırım rejimini ve Güney Kore'nin Ukrayna'ya verdiği desteği zayıflatabileceğini ifade etti.
Güney Kore, savaşın başlamasından bu yana Ukrayna'ya kask, çelik yelek ve mayın temizleme araçları gibi ölümcül olmayan askeri malzemeler ile insani yardım sağladı. Seul yönetimi 2023'te, büyük bölümü kredi olmak üzere 2,3 milyar dolarlık destek taahhüdünde de bulundu.
Bununla birlikte Güney Kore, Ukrayna'ya desteğini Rusya ile ilişkilerini geliştirme hedefiyle dengelemeye çalışıyor. Seul, savaşan ülkelere ölümcül silah sağlamama politikası kapsamında Ukrayna'ya doğrudan silah göndermeyi reddetti.
Sevkiyatların Güney Kore yasalarını ihlal etmediği değerlendiriliyor
Yakıt sevkiyatlarında Batılı ülkelerin yaptırım uyguladığı gemilerin kullanılması, Güney Kore'nin mevcut yaptırım düzenlemeleri açısından doğrudan bir ihlal oluşturmuyor gibi görünüyor. Güney Kore'nin Rusya'ya yönelik kendi önlemleri ağırlıklı olarak sanayi makineleri, elektronik ürünler ve araçlar gibi mallara yönelik ihracat kontrollerinden oluşuyor.
Ancak söz konusu sevkiyatların, Rusya'ya yönelik uluslararası baskı çabalarında Güney Kore'nin yaptırımlar açısından zayıf bir halka olarak görülmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.
Tankerlerin rotalarında dikkat çeken ayrıntılar
Yaptırımlı tankerlerden Layla'nın 19 Temmuz ve 10 Ağustos tarihlerinde Güney Kore'nin Ulsan Limanı'ndan Vladivostok'a toplam 57 bin ton dizel taşıdığı belirtildi. Geminin ilk seferinde varış noktasını Vladivostok olarak bildirdiği, ikinci seferinde ise Japonya'nın Niigata kentini beyan ettiği tespit edildi.
Avustralya'nın da yaptırım listesinde bulunan Rus bayraklı Astoria adlı tanker ise 1 Ağustos'ta Ulsan'da yaklaşık 11 bin ton yakıt yükledi. Tanker varış noktasını Japonya olarak bildirmesine rağmen Vladivostok'a gitti.
Üçüncü yaptırımlı tanker Chongchon'un ise herhangi bir limana yanaşmadan, ağustos başında Yeosu Limanı açıklarında yaptırım uygulanmayan Celeste I adlı tankerden 26 bin ton yakıt aldığı belirtildi. Chongchon, varış noktasını Singapur olarak gösterdikten sonra Vladivostok'a doğru hareket etti.
Dört tankerin sahibi ve yöneticilerinin konuya ilişkin yorum yapmadığı aktarıldı.
Rusya'nın rafineri kapasitesindeki düşüş ithalatı artırdı
Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırılarının Rusya'nın petrol rafinerilerindeki üretimi ciddi şekilde etkilediği belirtiliyor. Uluslararası Enerji Ajansına göre Rusya'nın rafineri üretimi haziranda son 20 yılın en düşük seviyesine geriledi. Dizel üretiminin ise geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 azaldığı ifade edildi.
Ukrayna askeri istihbaratı HUR da Rusya'nın savaşta kullandığı yakıt ihtiyacını karşılamak için petrol ürünleri ithal etmek zorunda kaldığını açıkladı.
Kpler verilerine göre, Rusya'nın ithal ettiği yakıtın alıcıları arasında İngiltere, ABD, Avrupa Birliği ve Avustralya tarafından yaptırım uygulanan Rus devlet kontrolündeki Rosneft ile Rus petrol grubu NNK'nın da bulunduğu belirtildi.
Rusya'nın petrol ürünü ithalatı rekor seviyeye çıktı
Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi tarafından analiz edilen verilere göre Rusya, ağustos ayında deniz yoluyla 368 bin ton petrol ürünü ithal etti. Bu miktarın önceki aya göre yedi katın üzerinde olduğu ve Ukrayna'nın işgalinin başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek aylık toplam olduğu aktarıldı.
Güney Kore'nin 112 bin tonluk sevkiyatla Hindistan'ın ardından Rusya'nın deniz yoluyla petrol ürünü tedarikinde ikinci sırada yer aldığı belirtildi.
Güney Kore limanlarından yapılan yüklemelerin, Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un temmuz ayında Türkiye'de düzenlenen NATO zirvesinde Ukrayna'nın yeniden inşası için 100 milyon dolar destek sözü verdiği dönemde artmaya başladığı kaydedildi.
Seul yönetimi iddialara doğrudan yanıt vermedi
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, sevkiyatlar ve yaptırım uygulanan tankerler hakkındaki sorulara doğrudan yanıt vermedi. Bakanlık, uluslararası toplumun sorumlu bir üyesi olarak Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye ve barışçıl toparlanmayı sağlamaya yönelik uluslararası çabaları desteklediğini bildirdi.
Açıklamada ayrıca Dış Ticaret Yasası kapsamında Rusya'ya yönelik ihracat kontrollerinin, askeri kullanıma yönlendirilme potansiyeli yüksek 1402 stratejik olmayan ürünü kapsayacak şekilde genişletildiği ve kontrollerin sıkı biçimde uygulandığı belirtildi.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı ise yaptırım uygulanan tankerlerin Güney Kore limanlarını kullanmasına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı. Bakanlık sözcüsü, yaptırımların etkin biçimde uygulanması ve Rusya üzerindeki ekonomik baskının artırılması için uluslararası ortaklarla çalışmaya devam edeceklerini söyledi.
