Enerji şoku küresel büyümeyi tehdit ediyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede artan tansiyon, halihazırda gümrük tarifeleri ve zayıflayan talep baskısı altında bulunan küresel ekonomi için yeni bir kırılganlık yarattı. Ekonomistler Ziad Daoud, Dina Esfandiary ve Jamie Rush, enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde Avrupa ekonomisinin resesyona sürüklenebileceğine dikkat çekiyor.
ABD tarafında ise tablo daha karmaşık. ABD Merkez Bankası (Fed), bir yandan savaş kaynaklı enflasyon baskısıyla mücadele ederken diğer yandan faiz indirimini destekleyen siyasi beklentilerle karşı karşıya.
Çin için yeni risk: İran petrolü
Çin ekonomisi açısından da riskler artıyor. İran’dan sağlanan indirimli petrol akışının kesintiye uğraması ihtimali; ABD’de Donald Trump döneminde başlatılan yüksek gümrük vergileri ve emlak sektöründeki kırılganlıklarla birleşince büyüme görünümünü daha da zayıflatıyor.
Ekonomistler, Washington ile Tahran arasında diplomatik bir çıkış yolu bulunması ve petrolün çatışma öncesi ortalaması olan varil başına 65 dolar seviyesine dönmesi halinde küresel ekonominin bu şoku atlatabileceğini vurguluyor.
En kötü senaryo: Enerji altyapısı hedefte
Bloomberg Economics tarafından hazırlanan en olumsuz senaryoda, çatışmaların rafineriler, limanlar ve boru hatlarına sıçraması halinde küresel arz zincirinin ciddi darbe alabileceği belirtiliyor. Raporda, deniz taşımacılığına yönelik güvenlik önlemlerine rağmen düşük maliyetli insansız hava araçlarıyla düzenlenecek koordineli saldırıların kritik geçiş noktalarını fiilen kapatabileceği ifade edildi.
Merkez bankaları için kritik eşik: Beklentiler
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon beklentilerini kalıcı biçimde yukarı çekip çekmeyeceği, merkez bankalarının yol haritası açısından belirleyici olacak.
Beklentilerin sabit kalması durumunda Fed ve Avrupa Merkez Bankası büyüme risklerine odaklanarak faiz indirimine gidebilir. Ancak beklentilerin bozulması halinde ücret artışları ve fiyat geçişkenliğiyle oluşacak enflasyonist sarmal, merkez bankalarını yeniden faiz artırımı seçeneğine yöneltebilir.
Küresel piyasalar şimdi hem enerji fiyatlarının seyrini hem de merkez bankalarının vereceği kritik kararları yakından izliyor.
