28 Şubat’ta İran’ın Minab kentinde bir ilkokula isabet eden füze, 168 can kaybıyla bölgedeki en büyük sivil facialardan birine yol açtı. Olayın üzerinden iki ay geçmesine rağmen Pentagon’un sadece "soruşturma sürüyor" açıklamasıyla yetinmesi, Washington’da alışılagelmişin dışında bir kriz yarattı. Eski Hava Kuvvetleri hukuk danışmanı Emekli Yarbay Rachel E. VanLandingham, bu tutumun standart askeri prosedürlerden ciddi bir sapma olduğunu vurguladı.
"Soruşturma açmak sorumluluğun kabulüdür"
Pentagon’un Sivil Koruma Merkezi eski danışmanı Wes Bryant, sivil kayıpların yaşandığı bir bölgede resmi bir soruşturma başlatılmasının aslında ordunun orada bir rolü olduğunu zımnen kabul etmesi anlamına geldiğini belirtti. Bryant, ABD güçlerinin bölgede operasyon yürüttüğü gerçeği ortadayken sergilenen bu sessizliğin kabul edilemez olduğunu savunuyor.
Trump ve Hegseth arasındaki çelişkili açıklamalar
Başkan Trump, 7 Mart’ta herhangi bir delil göstermeden saldırıdan İran’ı sorumlu tutarken; okulun hemen yanında bulunan ABD yapımı Tomahawk füzesi kalıntılarına dair soruları yanıtsız bıraktı. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise "sivil hedeflerin asla kasten vurulmadığını" yineleyerek topu devam eden soruşturmaya attı. Ancak sivil toplum kuruluşları, güncel olmayan istihbarat verileri nedeniyle yan taraftaki Devrim Muhafızları üssü yerine okulun koordinatlarının girilmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Demokratlardan "Yetersiz ve Acınası" tepkisi
Kongre’deki Demokrat üyeler, Savunma Bakanı’na gönderdikleri mektuplarda netlik talep etti. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Adam Smith, Pentagon’un bilgi vermekten kaçınmasını "yetersiz ve acınası" olarak tanımladı. Smith’e göre, yönetimin sessizliği sadece bir soruşturma süreci değil, siyasi bir tercih.
Geçmişle kıyas: Şeffaflık geleneği bozuldu mu?
Eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Charles O. Blaha, Washington’daki bu tutumu geçmişteki vakalarla kıyaslayarak farkı ortaya koydu:
2021 Kabil: Dron saldırısından 3 hafta sonra özür dileyip sorumluluk kabul edildi.
2015 Kunduz: Hastane saldırısından 5 gün sonra hata itiraf edildi.
1991 Bağdat: El-Amiriye sığınağının vurulduğu ilk andan itibaren kabul edildi.
Blaha’ya göre, mevcut yönetimin sessiz kalmasının temel nedeni, olası bir itirafın Başkan Trump’ın saldırıdan İran’ı sorumlu tutan açıklamalarıyla ters düşmesinden duyulan çekince olabilir.
"Güncel Olmayan Koordinatlar" iddiası
Basına sızan bazı bilgilere göre, saldırının hedefi aslında okulun hemen yanındaki Devrim Muhafızları askeri üssüydü. Ancak uzmanlar, ABD istihbarat ağındaki olası bir senkronizasyon hatası veya eski koordinat kullanımı nedeniyle Tomahawk füzesinin hedef saptırarak doğrudan ilkokula yönelmiş olabileceğini iddia ediyor. Pentagon ise bu teknik detaylar hakkındaki soruları "milli güvenlik" gerekçesiyle yanıtsız bırakmaya devam ediyor.
