İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ve Beyaz Saray kaynakları, iki ülke arasındaki savaşı ve ablukayı resmen sona erdiren mutabakat zaptının devlet başkanları düzeyinde onaylandığını duyurdu. İran devlet televizyonu, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın hem kendisi hem de Trump tarafından onaylanmış tarihi belgenin nüshalarıyla çekilen ilk görüntülerini dünya kamuoyuyla paylaştı.
14 maddelik tarihi yol haritası netleşti
Dünyanın derin bir nefes almasını sağlayan ve İsviçre'de yapılacak nihai imza töreni öncesi yasal zemini oluşturan 14 maddelik İslamabad Mutabakatı'nın öne çıkan can alıcı maddeleri şunlar oldu:
-
Savaşın Sonu: İran ve ABD; Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sonlandıracak, birbirlerine karşı güç kullanmayacak.
-
Hürmüz ve Abluka: İran, Hürmüz Boğazı'nı ticari gemi trafiğine hemen açacak; ABD ise İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını derhal kaldıracak.
-
Mali Paket ve Dondurulan Varlıklar: İran'ın uluslararası sistemde dondurulan tüm varlıkları serbest bırakılacak. Ayrıca ABD ve ortakları, İran'ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık bir ekonomik kalkınma planı hazırlayacak.
-
60 Günlük Diplomatik Takvim: Taraflar, mutabakat zaptının devreye girmesinin ardından nihai ve kalıcı bir barış anlaşmasına varmak için en fazla 60 gün sürecek sıkı bir müzakere takvimi yürütecek. Final metni, BM Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı kararıyla taçlandırılacak.
Liderlerden ilk açıklamalar: Zafer ilanları ve temkinli tehditler
İmzaların hemen ardından iki başkentten de iç siyasete ve dünyaya yönelik çok farklı tonda mesajlar yükseldi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf: "Dünyanın askeri ve ekonomik olarak bir numaralı gücü, İsrail'i de yanına alarak karşımıza çıktı. Ancak sahada geri adım atmadık ve düşmanın belirlediği 9 hedefe de ulaşmasını engelledik. Bu müzakere, sahadaki askeri zaferimizin diplomatik masaya yansımasıdır. ABD ve Siyonist rejimi yendik."
ABD Başkanı Donald Trump: "Bu çok güçlü ve net bir mutabakat zaptı. Ancak herkes şunu bilsin; eğer anlaşmayı beğenmezsem, söz verilen maddelere uygun davranmazlarsa geri dönüp onları vurmaya, başlarına bomba atmaya devam ederiz. Uygun davranmak zorundalar."
İki dilli garanti krizi çözdü
İran Dışişleri Bakanlığı, metnin sadece İngilizce olması durumunda batılı ülkeler tarafından gelecekte "öznel ve manipülatif çeviriler" yapılabileceği endişesiyle bastırdı. Yapılan yoğun diplomatik baskılar sonucunda tarihi belge, İran’ın talebi doğrultusunda hem İngilizce hem de Farsça olmak üzere iki resmi dilde eşit hukuki bağlayıcılıkla imzalandı.
Küresel petrol tedarik zincirini rahatlatacak olan bu gelişmeyle birlikte, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin önümüzdeki günlerde tamamen normal seviyelere dönmesi bekleniyor.
