Doğalgaz faturaları bu ayda belimizi bükecek. Ama şunun şurasında yaz mevsimine ne kaldı? Cemreler düştü. Teknik açıdan Mart ayı ile birlikte ilkbahar mevsimine girdik. Eskişehir’de yaşayan Balkan Türkleri de, balkan coğrafyasında mart ayı boyunca bileklerine ‘Marteniçka’ ismi verilen kırmızı ve beyaz renklerdeki bileklikleri taktılar. Eskişehir’de bu bilekleri Balkan Türkleri ve Bulgaristan’dan çeşitli tarihlerde Eskişehir’e gelenlerin dışında da takanların sayısı çoğaldı. Bir şey daha var önümüzdeki ayın 19’da, Bulgaristan genel seçimleri var. Eskişehir’de yaşayan 4 bin çifte vatandaşta oy kullanacak. Balkan Türklerini bitip tükenmeyen seçim heyecanı bir daha sardı.
BALKAN COĞRAFYASI
Marteniçka, tüm Balkan coğrafyasında bilinen hatta Türkiye'de de Balkan Türkleri nedeniyle her yıl kutlanan bir bahar geleneğidir. Mart ayının gelişi ile birlikte Marteniçka hikayesi herkesin ilgisini çeker. Bileklere bağlanan kırmızı ve beyaz yünden yapılan bilekliğin özellikleri arasında satın alınamayacağı, sadece hediye edilebilir oluşu yer alırken bilekliği takan kişilerin dilekte bulunmaları da istenir. Öte yandan baharda çiçek açan ilk ağaç dalına bağlanır ve tutulan dileklerin kabul olunacağına inanılır. Bazı Balkanlılarda, leylek görmeden ‘Marteniçka’yı bileklerinden çıkarmazlar.
TÜRK KÖKENLİ GELENEK
Marteniçka’nın kökeni tam olarak bilinmese de, en çok bilinen efsanelerden biri, Türk kökenli hükümdar Han Asparuh ile ilgilidir. Anlatılana göre, Han Asparuh, yeni kurduğu devletin haberini kız kardeşine iletmek için beyaz iplik bağladığı bir güvercin göndermişti. Ancak güvercin yolculuğu sırasında saldırıya uğramış ve ipliğe kan bulaşmıştı. Böylece beyaz ve kırmızının bir araya geldiği Marteniçka ortaya çıktı.Bir başka inanışa göre ise, Balkanlarda, Baba Marta adı verilen mitolojik figür, kışın sona ermesini ve baharın gelmesini temsil ediyordu. İnsanlar, Baba Marta’nın neşeli olması için marteniçka takarak onun baharı daha erken getireceğine inanıyordu. Baba Marta mutlu olursa hava güzel olur, üzgünse soğuk devam ederdi.
RENKLERİN ANLAMI
Marteniçka, renkleriyle derin bir anlam taşır. Kırmızı, sağlık, güç ve yaşam enerjisini simgelerken, beyaz saflık, huzur ve yeni başlangıçları temsil eder. Marteniçkalar, ilkbaharın ilk işaretleri görülene kadar bilekte taşınır. İlk leylek, kırlangıç ya da çiçek açan bir ağaç görüldüğünde dilek tutularak çıkarılır ve bir ağaca bağlanır.
GENÇLER POPÜLER YAPTI
Bu gelenek ülkemizde özellikle gençler arasında oldukça popüler. Türkiye’de de hediyelik eşya dükkânlarında, satılıyor. Eskişehir’de Balkan Türklerinin açtığı işyerlerinde de satışa sunuluyor. Eskişehir’de de Marteniçkalar artık sadece bir gelenek değil, aynı zamanda bahar coşkusunu paylaşmanın bir sembolü haline geldi.
SEÇİMİ DE GETİRDİ
Bulgaristan’da siyasi belirsizlik bir türlü aşılamıyor. Türk kökenlilerin partisi bile ikiye bölündü. İki yılda 7 kez seçim yapıldı. Eskişehir’de de seçim sandığı açıldığı için Balkanlarla ilgili olmayan Eskişehirlilerde Eskişehir’de kurulan seçim sandıklarını izliyor. Takip ediyor. Önümüzdeki ayın 19 da, Bulgaristan da yine bir genel seçim var. Eskişehir’de her seçim de üç sandık açılıyordu. Çankaya ve Şirintepe mahallelerinde açılan sandıklar da 4 bine yakın Eskişehir’de yaşayan çifte vatandaş oy kullanıyordu. Bu kez açılan sandık Bulgaristan seçim kurulunun kararı ile bire indirilecek. Bilecik ve Kütahya’da yaşayan çifte vatandaşlarda Eskişehir’de oy kullanacak.
