Türkiye'nin önündeki en büyük sorunlardan biri artık yalnızca işsizlik meselesi olmadığı görülüyor. Milyonlarca gencin eğitimden ve çalışma hayatından koptuğu görülüyor. Türkiye’de 4 milyon 566 bin ‘en genci’ olduğu tahmin ediliyor. Eskişehir’de ise ne çalışan ne de okuyan 50 bin genç var. Bu 15-29 yaş grubundaki gençlere Eskişehir’de yakınları bakıyor.
EV GENCİ
Kamuoyunda "ev genci" olarak adlandırılan gençlerin sayısı ülke çapında 4 milyon 566 bine ulaştığı tespit edildi. Eskişehir’de ise bu sayının 50 bin olduğu tahmin ediliyor. TÜİK verilerinden oluşturulan 2026 yılı ikinci çeyrek serisine göre 15-29 yaş grubundaki bu gençler ne okuyor ne de çalışıyor. Eskişehir’de yaşayan 50 bin ‘ev genci’ ise yakınlarının desteği ile ayakta kalıyor
Hem Türkiye çapındaki hem de Eskişehir’deki rakamın sıradan bir istatistik olarak değerlendirmek büyük hata olur. Çünkü burada söz konusu olan yalnızca işsiz gençler değildir. Ülkenin üretim gücünün, insan kaynağının ve geleceğinin değerlendirilmemesidir.
DİPLOMA VAR, İŞ YOK
Aileler çocuklarını okutabilmek için yıllarca fedakârlık yapıyor. Üniversite kapılarında umut arayan gençler, mezun olduktan sonra iş bulamıyor. Bulanların önemli bir bölümü ise eğitimine ve mesleğine uygun olmayan işlerde, düşük ücretlerle çalışmak zorunda kalıyor. Üniversite diploması artık tek başına iş güvencesi sağlamıyor. Gençler yıllarını eğitime ayırıyor, ardından iş piyasasında karşılık bulamıyor. Üstelik sorun yalnızca üniversite mezunlarıyla sınırlı değil. Mesleki eğitim alanında da ciddi bir planlama eksikliği var. Sanayinin, tarımın ve hizmet sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli işgücü yetiştirilemiyor.
NİTELİKLİ ELEMAN
Bir tarafta iş arayan milyonlarca genç, diğer tarafta nitelikli eleman bulamadığını söyleyen işletmeler var. Bu çelişki, eğitim ile üretim arasındaki bağın doğru kurulamadığını gösteriyor. Genç kadınlar daha büyük risk altında bulunuyor.TÜİK'in 2025 gençlik verilerinde 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı genç kadınlarda yüzde 30,9, genç erkeklerde yüzde 16,3 olarak açıklandı.Genç kadınların eğitim ve çalışma hayatının dışında kalma oranı erkeklerin neredeyse iki katı olduğu görülüyor. Bu durum yalnızca istihdam politikalarının değil, fırsat eşitliğinin ve sosyal politikaların da sorgulanmasını gerektiriyor.
ÇÖZÜM ÜRETİM DE
Türkiye gençlerine iş bulamıyorsa bunun nedenlerini yalnızca gençlerin tercihleriyle açıklayamayız. Sorunun temelinde üretimden uzaklaşan ekonomi politikaları, sanayide yaşanan daralma, yatırım yetersizliği, yüksek finansman maliyetleri ve plansız eğitim sistemi bulunuyor.
Fabrikaların üretimi azaltması, işletmelerin kapanması, yeni yatırımların ertelenmesi ve iş güvencesinin zayıflaması gençlerin geleceğini doğrudan etkiliyor.
Gençlerden sürekli daha fazla eğitim, daha fazla deneyim ve daha fazla fedakârlık bekleniyor. Peki, onlara hangi iş imkânları sunuluyor?
Türkiye'nin ihtiyacı gençleri geçici programlarla oyalamak değil, kalıcı ve güvenceli istihdam yaratmaktır.
YATIRIMLAR ARTTIRILMALIDIR
Bunun için sanayi yatırımları artırılmalı, tarımsal üretim yeniden güçlendirilmeli, kamu yatırımları ve planlama devreye sokulmalı, mesleki eğitim üretimin gerçek ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir. Gençlerin yalnızca iş arayan değil, üreten, tasarlayan, geliştiren ve ülkenin geleceğinde söz sahibi olan bireyler hâline gelmesi sağlanmalıdır.
GENÇLER ÜRETİME
Gençlerini üretime katamayan ülke kalkınamaz. Türkiye'nin genç nüfusu en büyük avantajlarından biridir. Ancak bu avantaj kendiliğinden ekonomik güce dönüşmez. Gençler işsizse, eğitimden kopuyorsa, geleceğini başka ülkelerde arıyorsa burada ciddi bir kalkınma sorunu vardır.4,5 milyon gencin evde olması, milyonlarca ailenin de gelecek kaygısıyla yaşaması demektir. Bir ülkenin zenginliği yalnızca döviz rezervleriyle, borsa rakamlarıyla ya da büyüme oranlarıyla ölçülemez. Gençlerinin çalışma, üretme ve insanca yaşama imkânları da o ülkenin gerçek kalkınma göstergesidir. Gençlere nasihat değil iş, umut değil gelecek güvencesi, geçici çözümler değil üretim odaklı bir ekonomi gerekiyor. Türkiye'nin geleceği evde bekleyen milyonlarca gencin yeniden üretime katılmasına bağlıdır.