Eskişehir’de tiyatro geleneği var. 1960’lı yıllarda kanlarını satarak gençlerin, tiyatrolarını Eskişehirliler için ortaya çıkarmasından sonra, 2000’li yılların başından bu yana ‘Şehir Tiyatrolarımız ‘ perdelerini çok sayıda oyun ile açıyor. Yılda da 100 bine yakın Eskişehirli bu oyunları izliyor. Peki, bir oyunun alkış alması, mutlaka izleyiciyi etkilediği anlamına gelir mi?

ZİHİNDEKİ İZ

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nın yeni sezon oyunu “Karanlıktan Bahsetmek Yok”, seyircisiyle buluştu. Basın gösteriminde de salonu dolduran tiyatroseverlerden alkış aldı. Ancak tiyatroda alkışın ötesinde bir ölçü daha vardır: İzleyicinin oyunla kurduğu bağ, anlatılan hikâyenin bütünlüğü ve perde kapandıktan sonra zihinde bıraktığı iz önemlidir.

GEÇMİŞLE HESAPLAŞMA

Günay Ertekin'in yazdığı, Özen Yula'nın sahneye taşıdığı oyun, annelerinin ölümünün ardından bir araya gelen üç kız kardeşin geçmişle hesaplaşmasını konu alıyor. Sevgi, sevgisizlik, aile ilişkileri, geçmişin izleri ve kardeşler arasındaki hesaplaşmaları izledik. Günümüz dünyasındaki yaşam ile birleştirdik. Aile, insanın en derin yaralarının da en güçlü bağlarının da bulunduğu yerdir. Üç kardeşin aynı geçmişe farklı pencerelerden bakması, sahnede etkileyici bir yüzleşmeye dönüşebilir.

BAKIŞIMIZ FARKLI

Oyun boyunca işlenen konuların birbirine yeterince bağlanmadığı, anlatının bir bütünlük oluşturmakta zorlandığı duygusuna kapıldım. Bir konudan diğerine geçişler, hikâyenin ana eksenini güçlendirmek yerine zaman zaman dağıtıyor. İzleyici olarak karakterlerin yaşadıklarını anlamaya çalışırken oyunun nereye varacağını takip etmekte zorlanıyorsunuz.Mizah ile dramı bir araya getirmek elbette kolay değil. İyi kurulduğunda izleyiciyi hem güldüren hem düşündüren, hatta insanın içine dokunan bir tiyatro ortaya çıkar. Ancak bu iki unsur arasında sağlam bir denge kurulamadığında anlatımın etkisi zayıflayabiliyor.Bana kalırsa oyunun en önemli sorunu da burada ortaya çıkıyor: Anlatmak istediği çok şey var ama bunları ortak bir hikâye etrafında toplamakta yeterince başarılı olamıyor.

İZLEYİCİYE DÜŞEN GÖREV

Bir tiyatro oyunu yalnızca sahnede olup bitenlerden ibaret değildir. Karakterlerin derinliği, diyalogların gücü, sahneler arasındaki geçişler ve seyircide yaratılan merak duygusu bir bütün oluşturmalıdır. İzleyici, karakterlerin dünyasına girmeli, onların acısını, öfkesini, sevincini hissedebilmelidir.Benim açımdan “Karanlıktan Bahsetmek Yok” bu bağı kurmakta zorlandı. Zaman zaman sıkıcı bir anlatıma dönüştü ve sahnede anlatılanlar beklediğim ölçüde etkileyici bir bütünlük oluşturmadı.

Elbette bu, oyunda emeği geçen sanatçıların çabasını yok saymak anlamına gelmiyor. Oyunculuk, dekor, kostüm, ışık ve müzik tiyatronun önemli parçalarıdır. Ancak bütün bu unsurların başarılı olması, oyunun dramaturjik açıdan da başarılı olduğu anlamına gelmiyor.

ÖNEMLİ YERİ VAR

Şehir Tiyatroları, Eskişehir'in kültür ve sanat yaşamında önemli bir yere sahip. Bu nedenle sahneye konulan her yeni oyunu yalnızca alkış üzerinden değerlendirmek yerine, eleştiriye de açık olmak gerekiyor.Çünkü tiyatro alkış almak için olduğu kadar düşündürmek, sorgulatmak ve izleyicide bir duygu bırakmak için de vardır.“Karanlıktan Bahsetmek Yok” başlığı oldukça iddialı olmuş. Fakat oyunda düşündüğüm ise, karanlıktan bahsetmemek mi mesele, yoksa sahnede anlatılanları aydınlatacak güçlü bir hikâye kurabilmek mi?

Perde kapandı, alkışlar yükseldi. Ama benim zihnimde oyunun hikâyesinden çok, birbirine yeterince bağlanamayan konuları kaldı.