Bir mahkeme kararı Demirli köylüsüne umut oldu. Ormanlarımızı, su kaynaklarımızı, tarım alanlarımızı ve köy yaşamını tehdit eden kontrolsüz madencilik anlayışına karşı Eskişehirliler her zaman birlik oluyor. Ortaya güzel tablo çıkıyor. Doğayı koruma mücadelesinde, hukuk yoluyla hak aramanın önemini bir kez daha ortaya çıktı. Bir kül türü olan Bentonit maden ocağının kapasite artışı için verilen ÇED olumlu kararı mahkeme tarafından iptal edildi. Bölge halkı ve çevre örgütleri kararı sevinçle karşıladı.
KAMU ADINA
Mahkemenin kararı, doğanın, yaşam alanlarının ve kamu yararının korunması adına verilmiş önemli bir mesajdır. Maden işletmeciliği ülke ekonomisi için önemlidir. Yer altı kaynaklarımızın ekonomiye kazandırılması, sanayimizin ihtiyaç duyduğu hammaddelerin yerli kaynaklardan karşılanması gerekir. Madencilik yapılırken köylerin, ormanların, tarım alanlarının ve su havzalarının gözden çıkarılması kabul edilemez. Üretim ile doğayı karşı karşıya getirmek zorunda değiliz. Önemli konu üretimin hangi koşullarda ve kimin yararına gerçekleştirildiğidir.
İLİÇ UYARISI UNUTULMAMALI
Mayıs 2026'da Erzincan’ın İliç de yaşanan maden faciası, her Türk yurttaşı için uyarı niteliğinde oldu. O gün yaşanan facia, madencilikte denetimin, iş güvenliğinin ve çevresel sorumluluğun ne kadar hayati olduğunu bütün Türkiye'ye gösterdi. Eskişehir’de de bu maden ile ilgili mücadele mahkemelere taşındı. Mahkemenin ÇED olumlu kararını iptal etmesi, vatandaşın hak arama mücadelesinin önemini ortaya koydu.
ORMAN GİDERSE
Demirli Mahallesi sakini Ayşe Azgezen'in sözleri meselenin en acı tarafını anlatıyor. Çocukluğunda gördüğü ormanlık alanların artık bulunmadığını, en büyük kayıplarının ağaçlar olduğunu söylüyor. Mücadele uzun soluklu bir konu olduğu için, sonuçta zararın neresinden dönülürse, kazanç olduğuna inanılıyor.
Bir ormanın yok edilmesi, o bölgede yaşayan insanların geleceğinin de değişmesi anlamına gelir.Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Güder'in bölgenin verimli topraklarına ve su kaynaklarına dikkat çekmesi de bu nedenle önemlidir. Madencilik faaliyetlerinin tarım ve hayvancılık üzerindeki etkileri bütün yönleriyle değerlendirilmelidir.
Bir tarafta yer altı zenginlikleri, diğer tarafta su kaynakları ve tarımsal üretim varsa, karar verirken yalnızca çıkarılacak madenin ekonomik değerine bakılamaz.
ESKİŞEHİR'DEKİ BAŞKA ÖRNEKLER
Eskişehir'in doğal zenginlikleri yalnızca yer altındaki madenlerden oluşmuyor. Eskişehir bozkır şehridir. Ancak, değerleri çoktur. Sakarıılıca'dan Mihalıççık'a, Türkmen Dağı'ndan Sakarya Havzası'na kadar bu coğrafyanın korunması gereken çok önemli doğal değerleri bulunuyor.
Maden sahalarının genişlemesi, taş ocaklarının faaliyetleri, orman alanlarının kullanımı ve tarım arazileri üzerindeki baskılar bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Her yeni işletme için verilen izinlerin çevresel etkileri bağımsız ve bilimsel biçimde incelenmelidir.
EKOSİSTEM KORUNMALIDIR
ÇED raporları yalnızca dosyalardaki belgelerden ibaret kalmamalıdır. Bölge halkının itirazları dinlenmeli, bilim insanlarının görüşleri alınmalı, su kaynakları ve ekosistem üzerindeki uzun vadeli etkiler hesaplanmalıdır.Denetim de kâğıt üzerinde yapılmamalıdır. Şirketlerin ekonomik gücü, kamu yararının ve vatandaşın yaşam hakkının önüne geçmemelidir.
KÖYLÜNÜN İSTEDİĞİ YAŞAMDIR
Mahkeme kararı önemli bir kazanımdır. Ancak kaybedilen ağaçların, bozulan doğal alanların ve zarar gören ekolojik dengenin yeniden kazanılması için de somut adımlar atılmalıdır.Maden sahalarının rehabilitasyonu, kesilen ağaçların yerine uygun türlerle yeniden ağaçlandırma yapılması, su kaynaklarının korunması ve bölgenin bağımsız uzmanlar tarafından incelenmesi gerekiyor.
Üstelik bu sorumluluk yalnızca şirketlere bırakılmamalı. Valilik, ilgili bakanlıklar, yerel yönetimler ve denetleyici kurumlar görevlerini yerine getirmelidir.
ZENGİNLİĞİMİZ
Bir ülkenin zenginliği yalnızca yer altından çıkardığı madenle ölçülmez. Toprağını ne kadar koruduğu, suyunu nasıl kullandığı, ormanlarını gelecek kuşaklara ne ölçüde bırakabildiği de kalkınmanın ölçüsüdür.
Madencilik yapalım, üretelim, sanayimizi büyütelim. Ama bunun bedelini köylüye, ormana, suya ve gelecek kuşaklara ödetmeyelim. Mahkemenin bu kararını doğayı koruyan kalıcı bir anlayışa dönüştürmeliyiz.
