Üreten, çalışan, çalışmayan… Kısacası toplumun hangi kesimine bakarsanız bakın, herkesin derdi aynı: Geçim!
Çiftçi, ürettiğinin karşılığını alamamaktan dertli. Süt üreticisi, artan maliyetlerin altında ezilmekten şikâyetçi. Çalışanlar, aldıkları ücretle ay sonunu getirebilmenin hesabını yapıyor. Emekliler ise yıllarca çalışıp ürettikten sonra, bugün açlık sınırının bile altında kalan maaşlarıyla yaşam mücadelesi veriyor.
Küçük esnafın yüzü gülmüyor. Düşen cirolar, artan giderler, yaklaşan kış mevsimiyle birlikte kabaracak faturalar… Her sabah dükkânını açarken umudunu da açıyor, akşam kepengini indirirken çoğu zaman umudunu da kapatıyor.
Herkesin bir hesabı var. Ama ne yazık ki çoğu hesabın sonu aynı yere çıkıyor: geçim! Bir zamanlar “Ekmeğini taştan çıkarır” denilen insanlar, bugün kazandıkları parayla ekmeğin kendisini bile hesaplamak zorunda kalıyor.
Çiftçi tarlasına tohum atarken hasat sonunda ne kazanacağını bilmiyor. Süt üreticisi, sattığı sütün maliyetini karşılayıp karşılamayacağını düşünüyor. Çalışan geçinemiyor, emekli ayakta kalabilmek için yeniden iş arıyor. Üretmek, çalışmak, emek vermek insanı yoksulluktan kurtaramıyorsa burada durup düşünmek gerekiyor.
Üstelik bu sorun yalnızca üreticinin, çalışanın ya da emeklinin sorunu değil. Üretici kazanamazsa üretim azalıyor, maliyetler arttıkça fiyatlar yükseliyor, vatandaşın alım gücü biraz daha düşüyor. Sonunda herkes aynı kısır döngünün içinde sıkışıp kalıyor.
Peki, bütün bunlar yaşanırken birileri ne yapıyor? Onlar, “Bal tutan parmağını yalar” sözünün çok ötesinde bir yaşamın keyfini sürüyor. Birilerinin geçim derdiyle boğuştuğu, diğerlerinin servetine servet kattığı bir düzenin içinde saadet zincirleri kuruluyor. Zincirin bir ucunda geçim sıkıntısı, diğer ucunda bitmek bilmeyen bir zenginleşme hırsı…
Elbette herkes kazanabilir. Üreten, yatırım yapan, emeğinin karşılığını alan insanların zenginleşmesi de doğaldır. Mesele zenginlik değil; toplumun büyük bir kesimi her geçen gün biraz daha yoksullaşırken, birilerinin bu tablonun neresinde durduğudur. Asıl mesele, emeğin değerinin giderek azalması, alın terinin karşılığının küçülmesi ve adalet duygusunun her geçen gün biraz daha örselenmesidir.
Bir ülkede çalışmak insanı yoksulluktan kurtaramıyorsa, emeklilik yıllarca verilen emeğin karşılığında huzur değil kaygı getiriyorsa, üretmek kazandırmak yerine borçlandırıyorsa ekonomik göstergelerin tek başına ne anlamı kalıyor?
Ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değildir. Ekonomi, pazara çıkan vatandaşın filesinde, esnafın siftahında, çiftçinin hasadında, emeklinin sofrasında kendini gösterir.
Birileri zenginleşirken toplumun geri kalanı yoksullaşıyorsa, burada yalnızca ekonomik bir sorun yoktur. Sorgulanması gereken bir düzen vardır.
Ve insan ister istemez soruyor: Bu ülkede herkes geçim derdindeyken, birilerinin derdi neden hep daha fazlasına sahip olmak?
Çalışan, çalışmayan herkesin derdi aynı… Peki, bu derdin çözümü için herkes aynı sorumluluğu taşıyor mu? Yoksa birileri geçim derdini yaşarken, diğerleri bu derdi yalnızca seyretmekle mi yetiniyor?
Unutmayalım; mesele birilerinin ne kadar kazandığı değil, bu ülkede alın teri döken herkesin insanca yaşayabilecek kadar kazanıp kazanamadığıdır.
