Geçtiğimiz günlerde pazar alışverişi yaptım. Genel olarak meyve fiyatları pahalı tabi. Ancak Pazarlarda olabildiğince her bütçeye göre fiyat var. Neyse alışveriş sonrası eve geldim. Aldığım kirazın bir kısmı yenecek durumda değildi. 4 adet armut bir kiloydu. Evde poşeti açıp dolaba koyarken armutun birisi çürüktü. Yüzde 25 fire vermiş olduk. Bizim armutun tane maliyeti otomatik olarak yüzde 25 artmış oldu. Yani aldığım armut ve kirazı yüzde 25, yüzde 30 pahalıya almış oldum. Tabi ki; ister istemez marketten belki 20 TL fazlaya neden seçerek almadım ki diye kendi kendime söylenmeye başladım. Herkesin olduğu gibi pazarcıların da kendi ekmek teknelerini, kendilerini yenileyerek yine kendilerinin sahip çıkması gerektiği düşüncesindeyim.
Bu nedenle; Eskişehir Yaş Sebze Meyve Balıkçılar ve Pazarcılar Esnaf Odası Başkanı İsmail Oğuz ile söyleşi yaptık. Her sorumuza samimiyetle cevap verilen söyleşide dikkat çekici bir konu öne çıktı. Pazarcı esnafı dijital dönüşüme hazırlanıyor. Üstelik bu dönüşümün merkezinde yapay zekâ destekli bir sistem bulunuyor. Teknoloji artık hayatın her alanında. Alışveriş alışkanlıklarımız değişiyor, iletişim şekillerimiz değişiyor. Pazar yerleri de bu değişimin dışında kalmayacak. Başkan Oğuz’un anlattıklarına göre üzerinde çalışılan sistem tamamlandığında vatandaşlar QR kod ile pazarcı esnafına ulaşabilecek, ürünleri görebilecek ve hatta online sipariş verebilecek.
Aslında bu sistemin en önemli tarafı sadece alışveriş kolaylığı sağlaması değil, aynı zamanda yukarıda yaşadığımız problemler sonrasında güven duygusunu güçlendirmeyi hedeflemesi. Hatta zaman zaman sosyal medyada da pazar yerleriyle ilgili çeşitli şikâyetler gündeme geliyor. Ancak bu şikâyetlerin ne kadarının doğru olduğu, kiminle ilgili olduğu ya da nasıl çözüleceği çoğu zaman belirsiz kalıyor. Yeni sistemle birlikte vatandaşlar yaşadıkları sorunları doğrudan oda yönetimine iletebilecek. Böylece şikâyetler kişiye özel olarak değerlendirilebilecek ve gerekli incelemeler daha hızlı yapılabilecek. Bu durum hem tüketiciyi koruyacak hem de işini doğru yapan esnafın haksız yere zan altında kalmasının önüne geçecek.
Her şeye rağmen pazarcı esnafı yıllardır vatandaşın uygun fiyatla alışveriş yapabildiği en önemli noktalardan biri olmayı sürdürüyor. Ancak değişen dünyada sadece tezgâh açmak artık yeterli görünmüyor. Görünür olmak, müşteriyle dijital ortamda da iletişim kurabilmek ve güven oluşturabilmek giderek daha fazla önem kazanıyor.
Planlanan sistemde esnaf bilgileri, fotoğraflar, pazar yerlerinin konumları ve kampanyalı ürün duyuruları da yer alacak. Vatandaş istediği pazarı daha kolay bulabilecek, indirimli ürünlerden haberdar olabilecek. Böylece hem esnaf hem de tüketici açısından daha şeffaf bir yapı oluşacak. Elbette her sistem gibi bunun da başarısı uygulamaya bağlı olacak. Ancak teknoloji doğru kullanıldığında sorunları büyüten değil, çözümleri hızlandıran bir araç haline gelebilir. Pazarcılar Odası’nın ortaya koyduğu bu yaklaşım da tam olarak bunu hedefliyor. Başkan Oğuz’un söyleşide kullandığı bir benzetme aslında meselenin özünü anlatıyor. Bir kasadaki çürük elma yüzünden bütün kasayı çöpe atmayız. Çürük olanı ayırır, sağlam olanı koruruz. Görünen o ki oda yönetimi de aynı anlayışla hareket etmek istiyor.
Eğer sistem beklendiği gibi işlerse, hem vatandaşın güveni artacak hem de işini hakkıyla yapan esnaf daha fazla değer görecek. Bu dönüşümün sonunda özetle; çürük satan kalmayacak.
