Türkiye İstatistik Kurumu, Haziran ayı enflasyonunu açıkladı. Bunun ardından milyonlarca emeklinin Temmuz ayında alacağı zam oranı da belli oldu. SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde %17,76, memur ve memur emeklileri ise yüzde 13,52 oranında zam alacak.
Rakamlar açıklandı. Peki, emeklinin beklentisi karşılandı mı? Tabii ki hayır.
Çarşıya çıkan, markete uğrayan, pazar filesini doldurmaya çalışan herkes biliyor ki hayat her geçen gün biraz daha pahalanıyor. Yaşamak zorlaşıyor. Elektrik, su, doğalgaz, kira, ilaç, gıda ve ulaşım gibi gider kalemlerini ardı ardına sıralayabiliriz. Saydığımız bu temel giderler maaşları cebe girmeden eritmeye başlıyor. Yani ay sonunu getirmek her geçen gün daha da zorlaşıyor.
Bu nedenle emekliler artık maaşlarına yapılan zam oranından çok, o maaşın kendilerini ne kadar yaşatabildiğine bakıyor. Çünkü rakamlar artsa da alım gücü giderek eriyor. Eskiden emeklilik, yıllarca verilen emeğin ardından biraz dinlenmek demekti. Bugün ise birçok emekli yeniden çalışmanın yollarını arıyor. Bu durumda emeklilerimiz, geçinebilmek için bulabildikleri işlerde yeniden çalışmak zorunda kalıyor. Aslında bu durum, arkadan gelen gençler için de istihdamı azaltıcı bir etki oluşturuyor.
Bir başka gerçek de, büyük şehirlerde artan kira ve yaşam maliyetleri nedeniyle birçok emeklinin memleketine dönmeyi ya da çocuklarıyla aynı evde yaşamayı tercih ediyor olmasıdır. Bu da ekonomik sıkıntının ulaştığı noktayı gösteriyor.
Elbette ülke ekonomisinin dengeleri gözetilmek zorunda. Enflasyonla mücadele de önemli. Ancak yıllarca bu ülkeye hizmet etmiş insanların, emeklilik döneminde temel ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilecek bir gelire sahip olması da sosyal devlet anlayışının gereği değil midir?
Emekliler çok şey istemiyor. Torununa harçlık verebilmeyi, alışveriş yaparken market market dolaşıp fiyat karşılaştırmak zorunda kalmamayı, ay sonunda borçlarını hesaplamamayı; kısacası temel ihtiyaçlarını karşılayarak insanca yaşamayı istiyor. Temmuz ayında açıklanan zam oranları ise maalesef emeklinin umudunu kırmış durumda.
Bu nedenle emeklinin alım gücünü gerçekten yükseltecek kalıcı adımların atılması büyük önem taşıyor. Memurlara yapılan ancak emeklilere verilmeyen, verilmesi yönünde umut verilen seyyanen zammın emeklilere de uygulanması, adeta can suyu niteliğinde bir nefes aldıracaktır. Emekliler, pek çok vergi kaleminden muaf tutulabilir. İhtiyaç sahibi emeklilere sosyal yardım kapsamında kira desteği sağlanabilir. Elektrik, doğalgaz ve su faturalarında indirim uygulanabilir. Elbette burada sözünü ettiğimiz destekler, gerçekten ihtiyaç sahibi emekliler için düşünülmelidir. Aksi hâlde, açıklanan enflasyon oranına göre yapılan zamla yaşam daha da zorlaşacaktır. Çünkü emekliye yapılan zam ile piyasada neredeyse her gün gelen zamlar arasındaki makas giderek daha da açılacaktır.
Özetle; emekliler gerçek bir zam istiyor.