Bu hafta “3 Soru 3 Cevap” söyleşimizi Türk Sağlık Sen Eskişehir Şube Başkanı Niyazi Ömür Yüce ile gerçekleştirdik. Yüce, söyleşimizde hemşire ve ebelerin meslek kanunlarının yetersiz olduğunu, meslek tanımlarının yeniden yapılması gerektiğini ifade etti. Sağlık çalışanlarının bugün maaşlarını ortalama beş ayrı kalemde aldıklarını belirterek, sendika olarak ücretlerin tek kalemde ödenmesini istediklerini söyledi.
Sayın başkanı dinlerken bir anda aynı yerde, aynı işi yapan ancak aynı ücreti alamayan, aynı haklardan yararlanamayan pek çok kesimin olduğu aklıma geldi. Sabah aynı okulun bahçesine giren, aynı hastanenin koridorunda şifa dağıtan ya da aynı kamu binasının kapısını açan iki insan düşünün. Biri kadro güvencesiyle çalışırken diğeri sözleşmeli, geçici statüde ya da taşeron sisteminin gölgesinde yarınından endişe ediyor. Peki, bugün çalışma hayatımızda “eşit işe eşit ücret” ilkesi gerçekten uygulanıyor mu?
Mesela Milli Eğitim Bakanlığında çalışan öğretmenlerimiz haklar, güvenceler ve özlük hakları söz konusu olduğunda kaç farklı gruba ayrılıyor, hiç düşündünüz mü? 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi, asli ve sürekli görev yapan kadrolu öğretmenlerimiz var. Kadroya geçişin basamağı olarak görülen sözleşmeli öğretmenlerimiz var. Kadro açığını kapatmak için ders saati ücreti karşılığında çalışan, sigortası yalnızca çalıştığı süre üzerinden yatırılan, ne kadrolu ne de yeterli güvenceye sahip ücretli öğretmenlerimiz var. Yapılan sınav ve değerlendirmeler sonucunda uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı alan öğretmenlerimiz var. Bir de asgari ücretle ya da buna yakın ücretlerle çalıştırılan özel sektör öğretmenlerimiz…
Sadece bu kadar farklı istihdam ve ücret sistemi Milli Eğitim'de mi var? Hayır, tabii ki. İşçi, dediğimizde tek bir kelime kullanıyoruz ama çalışma hayatındaki karşılığı hiç de öyle değil. Özelleştirme rüzgârlarından ve taşeron sisteminden uzak, toplu sözleşme imkanlarından yararlanabilen kadrolu (sürekli) kamu işçilerimiz var. Taşerondan kadroya geçen özel statülü işçilerimiz var. Belediyelerin kurduğu şirketler üzerinden istihdam edilen, ne tam anlamıyla kamu işçisi sayılan ne de özel sektördeki çalışma koşullarına sahip olan belediye şirket işçilerimiz var. Üstelik bu çalışanların hakları belediyeden belediyeye önemli ölçüde değişebiliyor. Şeker fabrikalarında, orman işlerinde ya da tarım sektöründe yılın yalnızca belirli aylarında çalışıp geri kalan zamanlarda işsizlik ve belirsizlikle baş başa kalan geçici, mevsimlik veya kampanya işçilerimiz var. Bir de fabrikalarda, inşaatlarda sendikasız, güvencesiz, asgari ücretle ya da asgari ücrete yakın ücretlerle çalışan milyonlarca mavi ve beyaz yakalı özel sektör çalışanımız…
Nereden geldik buraya? Tekrar sağlık çalışanlarına dönersek, onlar açısından da maaş sistemi adeta bir bulmaca gibi. Temel maaş, ek ödeme, teşvik, performans ve nöbet ücreti gibi farklı kalemlerden oluşan bir ücret sistemiyle karşı karşıyalar. Üstelik bu durum yalnızca maaşın nasıl ödendiğiyle ilgili değil. Sağlık çalışanları emekli olduklarında ne kadar maaş alacaklarını hesaplamakta da zorlanıyorlar. Çünkü yapılan ek ödemeler emekliliklerine yansımıyor.
İşte Türk Sağlık Sen Eskişehir Şube Başkanı Niyazi Ömür Yüce de bu parçalı maaş sistemini doğru bulmadıklarını belirterek sağlık çalışanlarının talebini açıkça dile getiriyor: “Biz tek kalemde maaş istiyoruz.”
