Biz ilkokula giderken, seracılık ülkede gelişmemişti. İlk yaz domates ve salatalık tane ile satılırdı. Pazardan bir adet salatalık alınır, genellikle cacık yapılırdı. Sonra ilkbahar ve yaz geldiğinde her şey bollaşırdı. Bu yazdıklarım ülkemizde 50 yıl önce yaşananlardan bir kesitti. Yollarda iyi değildi. Akdeniz bölgesinden büyük şehirlere öyle ürün kolay sevk edilmezdi.
Yıllar içinde batıda şehirler büyüdükçe, Akdeniz iklimi özellikleri görüne Sarıcakaya ve Mihalgazi yöresi önem kazandı. Mihalgazi de hal kuruldu. İki ilçe kısaca ‘Dere’ denilerek anıldı. Yıllar içinde bu halden batıdaki büyük şehirlere sebze ve meyve gönderildi. Seracılık Türkiye’de ve de Eskişehir’de gelişti. 30 yıl önce ise dönemin Orman Bölge Müdürlüğünün girişimi ile ormanlık alandaki yabani zeytinler aşılandı. Bu sabırla birkaç yıl sürdü. Bizde her aşamasını fotoğrafladık. Takip ettik. Sonra bir zamanlar gözde olan sonra gözden düşen ipek böçekçilikte kozabirlik’in devreye girmesi ile gelişti. İşleme tesisi kuruldu. Büyükşehir Belediyesi dut ağacı fidanları dağıttı. Üreticileri destekledi. Şimdi, bu toprakların seraların, ağaçların, yaban hayatının devam etmesi gerekiyor. Eskişehirliler her gün çevre konusunda bir araya geliyor.
DÜNYADA AÇLIK
Dünya uzun süreden beri açlıkla mücadele etmektedir. Sayısı 1 milyarı geçen insan kıtlık ve açlıkla yüz yüze iken açlığı ortadan kaldırmak için önlemler alınıyor. Bu konuda belirli ölçüde başarı sağlandı. 2030 yılında açlığın bütünüyle sonlandırılması hedefleniyor. Verimli ve özellikli tarım alanlarının yok olmaması gerekiyor. Kovid-19 salgını döneminde besin üretimi ve ikmal zincirlerini etkilemişti. Güvenli gıdanın bu dönemde bütün dünya farkına vardı.
AFRİKA PAHALI
Afrika’nın yüzde 80’i, Asya’nın yüzde 44’ü güvenli gıdadan yoksundur. Şaşırtıcı olan husus en pahalı gıda maddesinin en yoksul kıta olan Afrika’da olmasıdır. Afrika’da kişi başına bir günlük sağlıklı gıda maliyeti 4,37 dolardır. Tümü yüksek gelirli ülke olan Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde ise kişi başına günlük sağlıklı gıda maliyeti 3,43 dolar olarak hesaplanmıştır. Başka bir anlatımla gıda, yoksul Afrika’da zengin Kuzey Amerika ve Avrupa’dan yüzde 27 daha pahalıdır.
DÜNYA HEPİMİZİ YETER
Her türlü şekliyle kötü beslenme, küresel bir sorun olarak gündemde kalmaktadır. Kötü beslenen beş yaş altındaki çocukların çoğu Afrika ve Asya’da yaşamaktadır. Dünya çapında bodur kalan on çocuktan dokuzu, cılız olan on çocuğun dokuzundan fazlası ve aşırı kilolu olan on çocuktan yedisi bu bölgelerdedir.Dünyada aç insan sayısı kadar, aşırı kilolu (obez) insan vardır. Dünyada üretilen besin maddelerinin miktarı bütün insanları doyurmaya ve beslemeye yeterlidir. Ancak besin maddelerine erişim sorunu vardır. Koşulların kötü olduğu yerlerde nüfus hızla artmaktadır. Besin üretimi yeterince artırılamadığı için gıda maddeleri pahalanmaktadır.
YÜZ KARASIDIR
Birkaç kez Almanya’da bulundum. En çok dikkatimi çeken şeylerden biri Almanya’da muz ve çikolatanın çok ucuz olmasıdır. Afrika’da işbirlikçi yönetimleri işbaşına getirme, iç çatışma çıkarma, silahlı müdahale gibi türlü çeşitli yollarla Afrika ve yoksul ülkeler soyuluyor ve insanlar aç kalıyor.
Çay, kahve, kakao, kauçuk, ananas, kaju, palmiye yağı, hurma, muz, pamuk, ilaç hammaddeleri gibi milyonlarca ton ihraç ürünü gelişmiş ülkelere akmaktadır. Afrika başta olmak üzere Asya ve Latin Amerika’daki yoksul ülkelerde yaşayan insanlar ise açlıktan kıvranmaktadır. Bu teknoloji çağında aç, hatta temiz içme suyundan bile mahrum olan milyonlarca insanın varlığı insanlık için bir yüz karasıdır.
NEOLİBERAL POLİTİKALAR
Bu arada, dünyanın kontrolünü kaybeden Batı’nın bu durumu tersine çevirmeye çalışırken dünyaya dayattığı neoliberal politikaların yol açtığı ekonomik dengesizlik kendisini vurmaya başladı.Gıda da soyguncu azınlık tasfiye edilmelidir. Gıda güvenliği önemli konudur. Mihalgazi ve Sarıcakaya da 1 metre tarlası, bahçesi olmayanların buralara sahip çıkması önemlidir. Neoliberal politikalar er geç güvenlik zaafına yol açar. Dolayısıyla bu politikalara acilen son verilmelidir. Bereketli topraklarda madencilik yapılmamalıdır.