Çifteler İlçemizde Köy Enstitüleri kurulalı 86 yıl oldu. Kapatılmasının üzerinden de 72 yıl geçti. Ülkemizin ve Eskişehir’in tarihinde önemli yer tuttuğu için Köy Enstitülerini kuruluşunu yıl dönümünde tüm Türkiye’de ve Eskişehir de kutluyoruz. Köy Enstitüleri geleceğimize ışık tutacak, sönmeyen bir yıldızdır. Köy Enstitüleri, dünyada bugün bile örnek gösterilen bir eğitim modelidir. Yalnızca, altı yıl açık kalmasına karşın, kuruluşunun 86. Yılını kutluyoruz. Kısaca, Köy Enstitüleri, bir , Anadolu aydınlanmasıdır.

Köy Enstitüleri üretim demektir. Köy Enstitüleri, sanat ve edebiyatla yaşamaktır. Dünya klasikleridir. Köy Enstitüsü kooperatifçilik, birlikte üretim demektir. 1946 yılında Hasanoğlan Köy Enstitüsü Müdürü Rauf İnan, arkasından Köy Enstitüleri’nin kurucusu Baba Tonguç’un en büyük destekçisi Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel görevlerinden alındı. Köy Enstitüleri, birer birer kapatıldı. Ama bugünde yaşamaya devam ediyor.

KÖŞE TAŞLARI

Cumhuriyetimiz, Atatürk ve kurucuları tarafından üretimi canlandırarak bağımsız bir ekonomi kurma, aydınlanma, toplumsal kalkınma hedefleriyle millî eğitime özel bir önem verdi. Öğretim Birliği Yasası, Harf Devrimi, Millet Mektepleri, Halkevleri, Türk Dil ve Tarih Kurumlarının açılışı, Eğitmen Kursları, ve Köy Öğretmen Okulları bu hedeflerin önemli kilometre taşlarıydı.

Yaklaşık 40 bin köyümüzün 35 bininde okulun olmadığı 1940 yılı başında Cumhuriyetimizin çok önemli bir başka atılımı da Köy Enstitüleri oldu. Kapatılmasaydı, bu ülkede gelişmenin daha yukarılarda olacağı, bugün herkes tarafından kabul ediliyor.

HEDEF BELLİYDİ

O yıllarda “Köy enstitüleri Marşı” olarak da dillerden düşmeyen; sözleri Behçet Kemal Çağlar’a Bestesi Ahmet Adnan Saygun’a ait olan “Ziraat Marşı” şu dizelerle başlıyordu: “Sürer, eker, biçeriz, güvenip ötesine, Milletin her kazancı, milletin kesesine, Toplandık baş çiftçinin Atatürk’ün sesine, Toprakla savaş için ziraat cephesine.”

OKUL KİMİ YETİŞTİRDİ

1940’tan 1948’e kadar Edirne’den Van’a, Kars’tan Aydın’a kadar yurdun her köşesinde toplam 21 Köy Enstitüsü açıldı. Köy Enstitülerinden 17 bin 341 öğretmen 3 bin sağlıkçı, ebe ve teknisyen; eğitmen kurslarından da 8 bin 675 eğitmen yetişti. Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü de toplam 209 mezun verdi. Mezunlar arasından ülke ve dünya çapında ünlenen pek çok yazar, şair, bilim insanı, siyasetçi, toplum önderi çıktı.

ESKİŞEHİR’İN ÖNEMİ

Köy Enstitülerinin kurucusu İsmail Hakkı Tonguç’un hayatını değiştiren veya Köy Enstitüsü düşüncesini aklına koyan yer Eskişehir’dir. 1893 yılında Bulgaristan’ın Silistre şehrine bağlı bugünkü adı Sokol olan Tatar Atmaca Köyü’nde doğdu (Tonguç büyük çocuk demektir.)
İsmail Hakkı Tonguç, Türkiye’ye geldikten sonra Eskişehir Öğretmen Okulu Resim-Elişi ve Beden Eğitimi Öğretmenliği ’ne atandı. İlk Köy Enstitüsünün Eskişehir’in Hamidiye ve Mahmudiye köylerinde uygulamaya koymasının temelinde şehirde yaptığı öğretmenlik görevi yatmaktadır.